Kazimierz – dawna dzielnica żydowska Krakowa

Kazimierz to najbardziej klimatyczna dzielnica Krakowa — przez wieki centrum życia żydowskiego w mieście, a dziś jego najciekawsze miejsce na spacery, dobre jedzenie i wieczorne wyjścia. Leży o krótki spacer na południe od Starego Miasta i warto poświęcić mu co najmniej pół dnia, choć większość odwiedzających żałuje, że nie został tu dłużej. Ten przewodnik opowiada o jego historii, o tym, co zobaczyć, i jak najlepiej wykorzystać wizytę. Szerszy obraz miasta znajdziesz w naszym przewodniku po Krakowie oraz w artykule co warto zobaczyć i zrobić w Krakowie.

Krótka historia

Kazimierz powstał w 1335 roku jako odrębne miasto, założone przez króla Kazimierza Wielkiego i od niego nazwane. Pod koniec XV wieku, gdy Żydzi musieli opuścić krakowskie Stare Miasto, osiedlili się tutaj, a Kazimierz stał się domem jednej z najważniejszych gmin żydowskich w Europie. Przez wieki żydowski i chrześcijański Kazimierz rozwijały się obok siebie, każdy z własnymi kościołami, synagogami i placami targowymi; tu nauczał wielki XVI-wieczny uczony, rabin Mojżesz Isserles, od którego pochodzi nazwa synagogi i cmentarza Remuh, i tu został pochowany.

II wojna światowa położyła kres temu światu. Ludność żydowską przesiedlono przymusowo za rzekę, do getta w Podgórzu, i wymordowano; Kazimierz popadł potem w dziesięciolecia zaniedbania. Jego odrodzenie rozpoczęło się dopiero w latach 90., a przyczyniły się do niego zdjęcia do filmu Lista Schindlera, kręconego na tutejszych ulicach. Od tamtej pory dzielnica stała się jedną z najbardziej tętniących życiem części miasta — nie zacierając pamięci o tym, co utracono.

Żydowski Kazimierz

Sercem żydowskiego Kazimierza jest ulica Szeroka i otaczające ją uliczki, gdzie zachowało się kilka zabytkowych synagog:

• Stara Synagoga — najstarszy zachowany budynek synagogi w Polsce, dziś muzeum historii i tradycji żydowskiej.
• Synagoga Remuh, niewielka i nadal czynna, przy XVI-wiecznym Cmentarzu Remuh, jednym z najstarszych cmentarzy żydowskich w Europie, z efektowną „ścianą płaczu” z połamanych macew.
• Synagogi Izaaka, Tempel, Wysoka, Kupa i Poppera, każda z własną historią i stylem — od baroku po XIX-wieczny judaizm reformowany.

Nieco dalej, przy ulicy Miodowej, znajduje się większy Nowy Cmentarz Żydowski, a Muzeum Galicja opowiada o życiu Żydów w regionie za pomocą współczesnej fotografii. Odwiedzając cmentarze, mężczyźni powinni nakryć głowę, a wszyscy zwiedzający proszeni są o odpowiedni strój i pełne szacunku zachowanie.

Katolicki Kazimierz

Dzielnica nigdy nie była wyłącznie żydowska. Strzelisty gotycki kościół Bożego Ciała i pobliski kościół św. Katarzyny stanowią o jej chrześcijańskim obliczu, a na wzniesieniu nad rzeką stoi kościół na Skałce, z kryptą, w której spoczywają jedni z najwybitniejszych polskich artystów i pisarzy. Przypominają one, że przez większość swoich dziejów Kazimierz był dwiema wspólnotami dzielącymi jedno małe miasto.

Drugie oblicze Kazimierza: jedzenie, targi i wieczorne wyjścia

Kazimierz to po prostu wspaniałe miejsce na spacer. Plac Nowy, targowy plac w jego centrum, ma okrągłą ceglaną halę — Okrąglak — w której okienkach sprzedają najlepsze w mieście zapiekanki, do późnych godzin nocnych, a w ciągu dnia na placu rozlewa się pchli targ i targ staroci. W okolicznych ulicach znajdziesz największe w Krakowie skupisko barów, kawiarni i małych restauracji, od piwnic oświetlonych świecami po ogródki na podwórkach. To oczywiste miejsce na spędzenie wieczoru, a kuchnia sięga od tradycyjnej żydowskiej i polskiej po wszystko, co nowoczesne.

Kiedy jechać i co się dzieje

Kazimierz jest atrakcyjny o każdej porze, ale prawdziwie ożywa wieczorem. Na początku lata Festiwal Kultury Żydowskiej — jeden z największych tego rodzaju na świecie, odbywający się od końca lat 80. — wypełnia ulicę Szeroką koncertami, warsztatami i słynnym finałem pod gołym niebem. Sprawdź co się dzieje podczas Twojej wizyty, jeśli masz elastyczne terminy.

Praktyczne wskazówki

• Dojazd. Łatwy spacer na południe od Rynku Głównego, 10–15 minut, albo krótka przejażdżka tramwajem; samą dzielnicę najlepiej zwiedzać pieszo.
• Koszty. Spacerowanie jest bezpłatne; poszczególne synagogi i muzea mają umiarkowane ceny biletów, a bilet łączony obejmuje kilka synagog.
• Trasa spacerowa. Zacznij na ulicy Szerokiej od Starej Synagogi i synagogi Remuh, zrób pętlę obok synagog Izaaka i Wysokiej, a zakończ na Placu Nowym przy jedzeniu i drinku.
• Połącz z innymi atrakcjami. Przejdź kładką Bernatka na Podgórze do Fabryki Schindlera, by kontynuować opowieść o czasach wojny.

Najczęściej zadawane pytania