Fabryka Schindlera w Krakowie: przewodnik dla zwiedzających

Dawna fabryka emalii Oskara Schindlera na Podgórzu to jedno z najmocniejszych muzeów w Kraków — nie, jak wielu się spodziewa, muzeum o filmie, lecz immersyjna opowieść o całym mieście pod okupacją nazistowską, w którą wpleciona jest historia Schindlera. To jedno z najczęściej odwiedzanych miejsc w Krakowie i zdecydowanie warto wybrać się na drugą stronę rzeki. Ten przewodnik wyjaśnia, czym jest to muzeum, co tu zobaczysz i jak zaplanować wizytę. Jak wpisać je w swój pobyt, podpowiadamy w naszym przewodniku po Krakowie oraz w artykule co warto zobaczyć i zrobić w Krakowie.

Schindler i fabryka

Oskar Schindler był niemieckim przedsiębiorcą, który w 1939 roku przejął krakowską fabrykę wyrobów emaliowanych, Deutsche Emaillewarenfabrik. W czasie wojny zatrudniał — a gdy Niemcy przystąpili do likwidacji krakowskich Żydów, świadomie chronił — ponad tysiąc żydowskich pracowników, umieszczając ich na swojej słynnej „liście” jako niezbędną siłę roboczą i ratując przed obozami. Po wojnie został uznany za Sprawiedliwego wśród Narodów Świata i został pochowany w Jerozolimie. Jego historia dotarła do światowej publiczności dzięki filmowi Stevena Spielberga z 1993 roku, w dużej części nakręconemu w Krakowie, ale muzeum w jego fabryce celowo opowiada o czymś znacznie szerszym.

Czym jest to muzeum

W fabryce przy ul. Lipowej 4 od 2010 roku mieści się oddział Muzeum Krakowa z wystawą stałą „Kraków pod okupacją nazistowską 1939–1945”. Jedna z części zachowuje gabinet samego Schindlera — wraz ze ścianą emaliowanych garnków i listą nazwisk — ale cała ekspozycja opowiada o mieście i wszystkich jego mieszkańcach w czasie wojny, a nie jest odtworzeniem fabuły filmu.

Co zobaczysz

Muzeum jest immersyjne i filmowe, a zwiedzanie prowadzi sala po sali przez okupowany Kraków. Zaczyna się od ostatnich dni pokoju i niemieckiej inwazji we wrześniu 1939 roku, a następnie przechodzi przez przekształcanie miasta, utworzenie getta w Podgórzu w 1941 roku i jego brutalną likwidację w 1943 roku, pobliski obóz w Płaszowie, ruch oporu i codzienną walkę o przetrwanie oraz los krakowskich Żydów. Odtworzone ulice i wnętrza, dokumenty, filmy i osobiste relacje składają się na sugestywny, często wstrząsający obraz; Schindler i ludzie, których uratował, są w nim jednym z wątków. Przeznacz na zwiedzanie około półtorej do dwóch godzin i rozważ audioprzewodnik, który dodaje wiele kontekstu.

W okolicy

Fabryka znajduje się na Podgórzu, w dzielnicy, w której w czasie wojny mieściło się getto, a kilka powiązanych z nim miejsc leży w odległości spaceru:

• Plac Bohaterów Getta — dawny punkt zbiórki w getcie, dziś pomnik z siedemdziesięciu pustych brązowych krzeseł, przypominających o meblach pozostawionych, gdy ludzi wywożono.
• Apteka pod Orłem — małe, wzruszające muzeum w aptece, której właściciel, Tadeusz Pankiewicz, został, by pomagać mieszkańcom getta.
• Fragmenty muru getta, wciąż stojące przy kilku pobliskich ulicach, zbudowane w kształcie nagrobków.
• Płaszów — miejsce dawnego obozu koncentracyjnego, dziś spokojne pole pamięci, położone nieco dalej.
• MOCAK, Muzeum Sztuki Współczesnej, tuż obok fabryki — na całkowitą zmianę nastroju po wizycie.

Bilety i praktyczne wskazówki

• Rezerwuj z wyprzedzeniem. Bilety na konkretne godziny są limitowane i szybko się wyprzedają, w sezonie często na kilka dni naprzód — zarezerwuj online.
• Dzień bezpłatny. Jako muzeum miejskie zwykle oferuje jeden dzień w tygodniu z bezpłatnym wstępem i ograniczoną liczbą biletów; sprawdź aktualny harmonogram.
• Potrzebny czas. Około 1,5–2 godzin na główną wystawę.
• Dojazd. Muzeum leży na Podgórzu, po drugiej stronie Wisły; dojedziesz tam tramwajem lub dojdziesz pieszo w około 30 minut z Rynku Głównego — po drodze możesz zobaczyć Kazimierz i kładkę Bernatka.
• Trudny temat. Wystawa jest poruszająca i szczegółowa; po zwiedzaniu daj sobie chwilę, zanim ruszysz dalej.

Najczęściej zadawane pytania