Program NFZ na raka płuca. Bezpłatna tomografia dla wybranych grup

Narodowy Fundusz Zdrowia uruchomił ogólnopolski program profilaktyki raka płuca oparty na bezpłatnej niskodawkowej tomografii komputerowej klatki piersiowej. Badanie wykonywane jest bez skierowania, ale wyłącznie u osób z podwyższonym ryzykiem zachorowania. Program wystartował w październiku 2026 roku, a w Krakowie i Małopolsce realizują go wybrane placówki.

W skrócie

• Program NFZ obejmuje bezpłatną niskodawkowę tomografię komputerową klatki piersiowej (NDTK), wykonywaną bez skierowania.
• Kwalifikacja zależy od wieku, historii palenia liczonej w paczkolatach, czasu od rzucenia palenia i dodatkowych czynników ryzyka.
• Program jest skierowany do osób bez objawów sugerujących raka płuca; z objawami należy zgłosić się do lekarza w zwykłej ścieżce diagnostycznej.
• W Krakowie i Małopolsce badanie realizują m.in. VOXEL SA (Kraków i Wadowice) oraz Szpital Uniwersytecki w Krakowie.

Na czym polega program

Program profilaktyki raka płuca realizuje Narodowy Fundusz Zdrowia w skali całego kraju. Jego podstawą jest niskodawkowa tomografia komputerowa klatki piersiowej, czyli NDTK. Badanie przeznaczono dla osób bez objawów sugerujących nowotwór płuc. Osoby z takimi objawami powinny skorzystać z zwykłej ścieżki diagnostycznej i zgłosić się do lekarza.

Badanie ma umożliwiać wykrywanie niewielkich zmian na wcześniejszym etapie niż standardowe zdjęcie rentgenowskie. NDTK nie wymaga podania środka kontrastowego, a dawka promieniowania stanowi około 10–30 proc. dawki stosowanej podczas standardowej tomografii komputerowej.

Kto może zostać zakwalifikowany

Z programu mogą skorzystać dwie grupy wiekowe. Pierwsza to osoby w wieku 55–74 lat, które mają za sobą co najmniej 20 paczkolat i nadal palą albo rzuciły palenie nie wcześniej niż 15 lat temu. Druga to osoby w wieku 50–54 lat, które spełniają to samo kryterium palenia i mają dodatkowe czynniki ryzyka.

Program jest skierowany do określonych grup ryzyka, a nie wyłącznie do osób w danym wieku.

• Paczkolat to liczba paczek papierosów wypalanych dziennie pomnożona przez liczbę lat palenia.
• Przykładowo 20 paczkolat oznacza palenie jednej paczki dziennie przez 20 lat.
• Sam wiek nie wystarcza – znaczenie mają także historia palenia i czas, jaki upłynął od rzucenia nałogu.

Jak wygląda ścieżka badania

Pacjent zgłasza się bezpośrednio do placówki, która ma umowę z NFZ. Skierowanie nie jest potrzebne. Ścieżka obejmuje trzy etapy:

Według informacji NFZ pacjent spełniający kryteria nie płaci za kwalifikację ani za samo badanie.

• wizytę kwalifikującą, podczas której oceniana jest historia palenia i czynniki ryzyka;
• niskodawkową tomografię komputerową klatki piersiowej;
• omówienie wyniku oraz dalsze zalecenia.

Kraków i Małopolska

Z dostępnych informacji wynika, że w Małopolsce program realizowany jest m.in. w następujących placówkach:

• Kraków, ul. Królewska 51 – VOXEL SA
• Kraków – Szpital Uniwersytecki
• Wadowice, ul. dr. Putka 7 – VOXEL SA

Start programu i jego zakres

Ogólnopolski program wystartował w październiku 2026 roku. NFZ podpisał pierwsze umowy z realizatorami i zapowiedział zwiększanie dostępności badania w kolejnych placówkach oraz docelowe objęcie programem całego kraju.

Już teraz wiadomo, że badanie finansuje NFZ, nie wymaga skierowania, a udział obejmuje wyłącznie osoby spełniające kryteria grup ryzyka.

Co to oznacza dla mieszkańców

Mieszkańcy Krakowa i Małopolski, którzy spełniają kryteria, mogą zgłosić się bezpośrednio do placówki realizującej program. Przed wizytą warto potwierdzić w wybranym miejscu aktualną umowę z NFZ, zasady rejestracji oraz dostępność kwalifikacji.

Najczęściej zadawane pytania

Najważniejsze fakty

• Program NFZ oferuje bezpłatną niskodawkową tomografię klatki piersiowej bez skierowania dla wybranych grup ryzyka.
• O kwalifikacji decydują wiek, historia palenia w paczkolatach, czas od rzucenia palenia i dodatkowe czynniki ryzyka.
• Przed wizytą warto potwierdzić w wybranej placówce aktualną umowę z NFZ i zasady rejestracji.

Na podstawie informacji: medonet.pl