wtorek, 27 października 2026
Lokalne wiadomości Krakowa i Małopolski
Wystawa

„Dziewczyny z chmur” – 95. rocznica I Rajdu Lotniczek dookoła Polski

Materiał: Muzeum Lotnictwa Polskiego
Fot. materiały prasowe

Wystawa czasowa w Muzeum Lotnictwa Polskiego przypomina pierwszy w Polsce lotniczy wyczyn kobiet wokół granic Rzeczypospolitej: rajd z października 1931 roku na trasie liczącej blisko 3000 km. Trasa prowadziła m.in. przez Katowice, Kraków, Lwów, Wilno, Warszawę i Puck. Uczestniczki leciały samolotami PZL.5.

Wystawa została otwarta jako część programu Lotniczego Dnia Kobiet w Muzeum Lotnictwa Polskiego, w ramach weekendu 7–8 marca. Ma pokazywać rolę kobiet w historii i współczesności polskiego lotnictwa cywilnego, m.in. jako pilotek, mechaniczek, nawigatorek, kontrolerek ruchu lotniczego i specjalistek innych profesji lotniczych.

W rajdzie wzięły udział cztery pilotki z aeroklubów Lwowa i Śląska:

  • Maria Wardasówna – obserwatorka, jedna z pierwszych śląskich pilotek, kurs pilotażu samolotowego ukończyła w 1931 roku; po wojnie wykonywała loty zabezpieczające na samolotach Po-2, była komendantką portu lotniczego w Łodzi i działała w strukturach aeroklubowych;
  • Maria Lierówna – obserwatorka ze Śląska, przed rajdem miała na koncie 25 lotów; leciała z Danutą Sikorzanką samolotem PZL.5a „Śląsk” o znakach SP–AFP;
  • Danuta Sikorzanka (Jadwiga Danuta Sikorzanka) – pilotka Aeroklubu Lwowskiego, późniejsza członkini Związku Walki Zbrojnej;
  • Wanda Olszewska (Maria Wanda Olszewska) – pilotka Aeroklubu Lwowskiego, w 1930 roku uzyskała świadectwo pilota turystycznego, a wkrótce potem licencję szybowcową kategorii C.

Na planszach wystawy zaprezentowano liczne, często unikatowe fotografie dokumentujące przebieg rajdu oraz dalsze losy jego uczestniczek. Ekspozycję uzupełniają oryginalne pamiątki wypożyczone z Muzeum im. Gustawa Morcinka w Skoczowie, wcześniej pokazane na wystawie „Maryśka ze Śląska – wspomnienie o Marii Wardas” jesienią 2025 roku.

W gablotach znajdują się m.in.:

  • popiersie Marii Wardasówny autorstwa Hanny Nałkowskiej;
  • osobisty zegarek pilotki na czarnym skórzanym pasku z pięcioma miniaturowymi przypinkami lotniczymi, m.in. znaczkiem Aeroklubu Polski, odznaką „40 lat Aeroklubu Warszawskiego (1927–1967)”, „Gapą” (orłem pilotów wojskowych ze złotym laurem) i odznaką szybowcową SP (trzy mewki);
  • wycinek prasowy z „Światowida” z 1931 roku zatytułowany „Co skłoniło mnie, aby zostać lotniczką?”.

Wystawa jest dostępna na antresoli Hangaru nr 5 Muzeum Lotnictwa Polskiego od 7 marca do 30 listopada 2026 roku.

Źródło: Muzeum Lotnictwa Polskiego