MBCT: terapia łącząca medytację z terapią poznawczą w depresji

Terapia poznawcza oparta na uważności (MBCT) łączy elementy terapii poznawczo-behawioralnej z ćwiczeniami mindfulness i medytacją. Według opisu Medonetu może być stosowana u osób z depresją, zwłaszcza gdy leczenie farmakologiczne nie przyniosło wystarczającej poprawy, a także w zapobieganiu nawrotom. Standardowy kurs trwa osiem tygodni.

W skrócie

• MBCT łączy terapię poznawczo-behawioralną z praktykami uważności i medytacją.
• Standardowy kurs trwa osiem tygodni.
• Metoda może być rozważana u osób z depresją, gdy leki nie przyniosły wystarczającej poprawy, oraz w zapobieganiu nawrotom.
• Najlepiej udokumentowane zastosowanie dotyczy zapobiegania nawrotom u osób, które przebyły epizod depresji.
• MBCT nie powinna być powodem samodzielnego odstawiania leków przeciwdepresyjnych.

Na czym polega MBCT

Terapia poznawcza oparta na uważności to program, w którym elementy terapii poznawczo-behawioralnej przeplatają się z treningiem uważności. Jak wynika z opisu Medonetu, jej celem jest rozpoznawanie negatywnych schematów myślenia oraz nabieranie dystansu do trudnych myśli, bez automatycznego reagowania na nie.

Metoda opiera się więc na połączeniu dwóch podejść: pracy z myślami, która jest znana z terapii poznawczej, oraz praktyk uważności, które pomagają zauważać myśli i doznania w chwili obecnej.

Dla kogo metoda może być rozważana

Materiał wskazuje dwa główne obszary zastosowania. Pierwszym jest depresja, zwłaszcza sytuacja, w której leczenie farmakologiczne nie przyniosło wystarczającej poprawy. Drugim jest zapobieganie nawrotom.

Najlepiej udokumentowane zastosowanie MBCT dotyczy osób, które przebyły epizod depresji i częściowo lub całkowicie wróciły do zdrowia. W takim przypadku program ma pomagać w ograniczaniu ryzyka powrotu choroby.

Przebieg ośmiotygodniowego kursu

Standardowy kurs trwa osiem tygodni i ma dwa etapy. W pierwszych tygodniach uczestnicy ćwiczą praktyki uważności, m.in. obserwowanie oddechu, doznań z ciała oraz pojawiających się myśli.

Po około czterech tygodniach do programu wprowadzane są elementy terapii poznawczej. Dotyczą one analizy związku między myślami, emocjami i zachowaniem.

• Tygodnie od pierwszego do około czwartego: praktyki uważności (oddech, ciało, myśli).
• Od około czwartego tygodnia: elementy terapii poznawczej, analiza związku myśli, emocji i zachowania.
• Cały kurs trwa osiem tygodni.

Ryzyko nawrotów depresji

Materiał podaje, że po jednym epizodzie ciężkiej depresji ryzyko nawrotu wynosi około 50 proc. Po trzech lub większej liczbie epizodów sięga 75–80 proc.

Według przytoczonych badań MBCT może w zapobieganiu nawrotom być co najmniej tak skuteczna jak farmakoterapia. Źródło przedstawia te wnioski jako wyniki badań, a nie uniwersalną regułę dla wszystkich pacjentów.

Co pokazują przytoczone badania

Według przytoczonych w materiale badań ośmiotygodniowy kurs może zmniejszać nasilenie depresji u osób, które nie odpowiedziały na leki. Metoda była badana zarówno pod kątem leczenia depresji, jak i ograniczania ryzyka nawrotów.

Materiał nie opisuje szczegółów poszczególnych badań, takich jak liczebność grup czy czas obserwacji, dlatego wnioski należy traktować jako ogólne.

Czego materiał nie wyjaśnia

Opisywany materiał dotyczy samej metody i wniosków z badań. Nie wskazuje konkretnych placówek w Krakowie ani w Małopolsce, które oferują MBCT, nie podaje terminów zajęć, zasad finansowania ani informacji o dostępności w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia.

Nie ma też informacji o decyzjach instytucji publicznych dotyczących wdrażania tej terapii w regionie.

Najczęściej zadawane pytania

Najważniejsze fakty

• MBCT łączy terapię poznawczo-behawioralną z uważnością i medytacją, a standardowy kurs trwa osiem tygodni.
• Metoda może być rozważana w depresji, gdy leczenie farmakologiczne nie przyniosło wystarczającej poprawy, oraz w zapobieganiu nawrotom.
• Przed podjęciem jakichkolwiek decyzji dotyczących leczenia warto skonsultować się ze specjalistą.

Na podstawie informacji: medonet.pl