Cukrzyca i nadciśnienie często idą w parze. Wspólne przyczyny chorób

Cukrzyca typu 2 i nadciśnienie tętnicze często występują u tych samych osób. Najnowsze ustalenia badaczy wskazują, że ich współwystępowanie może wynikać nie tylko ze stylu życia, ale także ze wspólnych predyspozycji genetycznych i mechanizmów metabolicznych.

W skrócie

• Cukrzyca typu 2 i nadciśnienie często współwystępują, a ich wspólne podłoże obejmuje m.in. insulinooporność, stan zapalny i zaburzenia funkcjonowania naczyń.
• Międzynarodowy zespół przeanalizował ponad 1300 wariantów genetycznych powiązanych z obiema chorobami.
• Predyspozycja genetyczna do cukrzycy typu 2 wiązała się w jednej z analiz z 7-procentowym wzrostem ryzyka nadciśnienia.
• U osób z cukrzycą typu 2 nadciśnienie może występować nawet trzy razy częściej niż u osób bez cukrzycy.
• Związek przyczynowy nie jest w pełni wyjaśniony, a dostępny materiał nie podaje danych dotyczących Krakowa i Małopolski.

Wspólne podłoże obu chorób

Jak wskazują przywołane badania, cukrzyca typu 2 i nadciśnienie tętnicze mają część wspólnych mechanizmów biologicznych. Nie oznacza to, że każda osoba z cukrzycą zachoruje na nadciśnienie, ani że każda z tych chorób ma jedną, prostą przyczynę. Badania pokazują jednak wyraźne nakładanie się czynników ryzyka.

Do wspólnych elementów podłoża należą m.in. insulinooporność i podwyższone stężenie insuliny, otyłość oraz zaburzenia metabolizmu. Istotne są także przewlekły stan zapalny, stres oksydacyjny i zaburzenia funkcjonowania naczyń krwionośnych. Wskazuje się również na aktywację układu współczulnego oraz układu renina–angiotensyna–aldosteron.

• insulinooporność i podwyższone stężenie insuliny
• otyłość i zaburzenia metabolizmu
• przewlekły stan zapalny
• stres oksydacyjny
• zaburzenia funkcjonowania naczyń
• aktywacja układu współczulnego oraz układu renina–angiotensyna–aldosteron

Co ustalili badacze

Międzynarodowy zespół badaczy przeanalizował ponad 1300 wariantów genetycznych powiązanych z cukrzycą typu 2 i ciśnieniem tętniczym. Wyniki sugerują, że część genów może zwiększać ryzyko obu chorób jednocześnie. Oznacza to, że współwystępowanie schorzeń może mieć podłoże nie tylko w stylu życia, ale także w dziedziczonych predyspozycjach.

W jednej z analiz predyspozycja genetyczna do cukrzycy typu 2 wiązała się z 7-procentowym wzrostem ryzyka nadciśnienia. Wynik ten pokazuje skalę zależności, choć nie tłumaczy wszystkich przypadków współistnienia obu chorób.

Dlaczego połączenie chorób jest istotne

Cukrzyca i nadciśnienie wspólnie zwiększają ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych oraz chorób nerek. Wysokie stężenie glukozy i podwyższone ciśnienie mogą uszkadzać śródbłonek naczyń, zwiększać ich sztywność i przyspieszać rozwój zmian miażdżycowych.

Skala zjawiska jest znacząca. U osób z cukrzycą typu 2 nadciśnienie występuje nawet do trzech razy częściej niż u osób bez cukrzycy. Z tego powodu współistnienie obu schorzeń wymaga uwagi zarówno lekarzy, jak i samych pacjentów.

Zależności przyczynowe wciąż nie są rozstrzygnięte

Przegląd badań wskazuje, że cukrzyca może zwiększać ryzyko rozwoju nadciśnienia. Odwrotna zależność, czyli wpływ nadciśnienia na rozwój cukrzycy, nie została potwierdzona w takim samym stopniu. Pełny obraz relacji między chorobami nie jest więc jeszcze znany.

Odkrycie wspólnych mechanizmów może w przyszłości pomóc w opracowywaniu terapii ukierunkowanych jednocześnie na oba schorzenia. Materiał nie przedstawia jednak takich rozwiązań jako wdrożonych w praktyce klinicznej.

Co to oznacza dla mieszkańców Krakowa i Małopolski

Dostępne informacje nie podają danych regionalnych dotyczących liczby chorych w Krakowie ani w Małopolsce. Nie wskazują też konkretnych placówek, programów profilaktycznych ani decyzji władz samorządowych. Nie ma więc podstaw, by mówić o lokalnych zmianach w opiece medycznej.

Z przywołanych badań wynikają natomiast wnioski medyczne o charakterze ogólnym. Osoby z cukrzycą typu 2 powinny kontrolować także ciśnienie tętnicze, a osoby z nadciśnieniem zwracać uwagę na czynniki ryzyka cukrzycy, w tym nadwagę i zaburzenia gospodarki glukozowej. Oba parametry wymagają kontroli, ponieważ razem zwiększają ryzyko powikłań.

Najczęściej zadawane pytania

Najważniejsze fakty

• Cukrzyca typu 2 i nadciśnienie często współwystępują, a część ich wspólnego ryzyka może mieć podłoże genetyczne.
• Razem zwiększają ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych i nerkowych, dlatego wymagają kontroli obu parametrów.
• Zależności przyczynowe nie są w pełni wyjaśnione, a wspólne mechanizmy mogą w przyszłości posłużyć do nowych terapii.

Na podstawie informacji: medonet.pl