Metro w Turynie: od włoskiego Detroit do smart city

Turyn, dawniej silnie związany z przemysłem motoryzacyjnym, rozwija dziś nowoczesny transport publiczny jako element przemiany miasta. Jego zautomatyzowane metro, obsługiwane bez maszynistów, stało się przykładem dla innych ośrodków. Kraków prowadzi własne analizy i przygotowuje dokumentację dla systemu podziemnego, ale nie podjął jeszcze decyzji o budowie konkretnej trasy.

W skrócie

• System metra w Turynie jest zautomatyzowany, bez maszynistów, i wykorzystuje technologię VAL.
• Linia M1 ma około 15,1 km długości i 23 stacje; przejazd całą trasą zajmuje około 25 minut.
• Pierwszy odcinek uruchomiono w 2006 roku, a linię przedłużano etapami; kolejne rozszerzenie na zachód jest planowane.
• Kraków przygotowuje dokumentację przedprojektową, a analizy wskazują zasadność premetra zintegrowanego z tramwajami i Szybką Koleją Aglomeracyjną.
• Nie zapadła jeszcze decyzja inwestycyjna o budowie konkretnej trasy ani nie podano zatwierdzonego terminu budowy.

Od przemysłowego ośrodka do miasta transportu szynowego

Turyn, dawniej silnie związany z przemysłem motoryzacyjnym i określany jako włoskie Detroit, rozwijał w ostatnich latach nowe funkcje gospodarcze i miejskie. Jednym z ich elementów stał się nowoczesny transport publiczny, w tym metro.

System metra w Turynie działa w pełni zautomatyzowanie, bez maszynistów, w technologii VAL. Miasto wykorzystało transport szynowy jako część szerszej modernizacji, a nie wyłącznie jako odrębną inwestycję techniczną.

Linia M1: przebieg i parametry

Obecna linia M1 ma około 15,1 km długości i 23 stacje. Łączy stację Fermi w Collegno, leżącą na zachodnim krańcu systemu, ze stacją Bengasi na południu Turynu. Przejazd całą linią zajmuje około 25 minut.

Pierwszy odcinek metra uruchomiono w 2006 roku. Miał wtedy około 7,5 km długości i 11 stacji. Linię przedłużano następnie etapami, aż do obecnego kształtu.

• Długość linii M1: ok. 15,1 km
• Liczba stacji: 23
• Przejazd całą linią: ok. 25 minut
• Uruchomienie pierwszego odcinka: 2006 rok

Plany rozbudowy na zachód

Kolejne rozszerzenie zakłada przedłużenie trasy w kierunku zachodnim, z Fermi do Cascine Vica w Rivoli. Nowy odcinek ma obejmować cztery stacje: Certosa, Collegno Centro, Leumann i Cascine Vica.

Rozbudowa jest przedsięwzięciem planowanym. Nie oznacza to, że wszystkie wymienione odcinki są już oddane do użytku.

Kraków: analizy zamiast decyzji inwestycyjnej

Wnioski z Turynu mogą być punktem odniesienia dla Krakowa, ale nie oznaczają podjęcia decyzji o budowie identycznego systemu. Kraków prowadzi własne przygotowania do rozwoju transportu wysokiej przepustowości, oparte m.in. na analizie Centrum Unijnych Projektów Transportowych.

Analiza wskazuje zasadność systemu premetra, czyli metra lekkiego lub LRT, zintegrowanego z istniejącą siecią tramwajową i Szybką Koleją Aglomeracyjną. Rozważane rozwiązanie łączyłoby odcinki prowadzone w tunelu z naziemnymi, wydzielonymi trasami tramwajowymi. Wśród analizowanych koncepcji wymienia się premetro i metrolinkę, jednak nie jest to jeszcze ostateczna decyzja o budowie konkretnej trasy.

Dokumentacja przedprojektowa i harmonogram

Miasto przygotowuje dokumentację przedprojektową, która ma obejmować analizy, badania geologiczne, studium wykonalności i koncepcję techniczną. Badania geologiczne mają zostać wykonane wzdłuż projektowanych linii metra i posłużyć dalszym pracom projektowym.

Według dostępnych informacji studium wykonalności ma powstać w ciągu 12 miesięcy, a koncepcja techniczna w ciągu 18 miesięcy od rozpoczęcia odpowiednich prac. Ramowy harmonogram całego zamówienia na prace przedprojektowe przewiduje 64 miesiące. Dopiero po zakończeniu tego etapu miasto chce przejść do postępowania w formule „zaprojektuj i wybuduj”.

Etap	Planowany czas	Status
Studium wykonalności	w ciągu 12 miesięcy	planowane
Koncepcja techniczna	w ciągu 18 miesięcy od rozpoczęcia prac	planowane
Zamówienie na prace przedprojektowe	ramowo 64 miesiące	planowane

Co to oznacza dla mieszkańców

Na obecnym etapie mieszkańcy Krakowa nie zyskali nowej linii metra ani zatwierdzonego terminu rozpoczęcia budowy. Trwają prace przygotowawcze, których celem jest sprawdzenie warunków technicznych, kosztów i wykonalności inwestycji.

Doświadczenia Turynu nie przesądzają o krakowskim przebiegu trasy. Pewne jest to, że miasto analizuje rozwój transportu szynowego i przygotowuje badania oraz dokumentację.

• Kraków analizuje rozwój transportu szynowego o dużej przepustowości.
• Przygotowywane są badania geologiczne i opracowanie dokumentacji.
• W analizach uwzględnia się rozwiązania łączące tunel z siecią tramwajową.
• Zapowiedziane lub planowane: wybór wykonawcy, badania terenowe, wybór docelowego wariantu, postępowanie „zaprojektuj i wybuduj” oraz sama budowa.

Najczęściej zadawane pytania

Najważniejsze fakty

• Turyn wykorzystał transport szynowy jako element modernizacji miasta przemysłowego.
• Kraków jest na etapie analiz i dokumentacji, bez zatwierdzonej trasy i terminu budowy.
• Rozwiązania z Turynu nie przesądzają o przebiegu krakowskiej linii.

Na podstawie informacji: krakow.pl