niedziela, 22 listopada 2026
PLEN
Lokalne wiadomości Krakowa i Małopolski

Dwutlenek azotu a Strefa Czystego Transportu w Krakowie

Strefa Czystego Transportu
Ilustracja poglądowa | © Krakow.net.pl

Dwutlenek azotu (NO₂) to jedno z głównych zanieczyszczeń związanych z ruchem drogowym. W Krakowie transport odpowiada za około 78 proc. emisji tego gazu. Strefa Czystego Transportu obowiązuje w mieście od 1 stycznia 2026 roku i ma ograniczać ten problem.

W skrócie

  • SCT działa w Krakowie od 1 stycznia 2026 roku i obejmuje około 60 proc. powierzchni miasta, w przybliżeniu obszar wewnątrz IV obwodnicy.
  • Zarząd Transportu Publicznego zmierzył stężenia NO₂ w 46 lokalizacjach; we wszystkich przekroczono zalecenie WHO wynoszące 10 µg/m³ średniorocznie.
  • Transport samochodowy podnosi średnioroczne stężenie NO₂ w Krakowie średnio o około 16,41 µg/m³.
  • Do strefy wjadą pojazdy spełniające określone normy Euro lub kryteria roku produkcji.
  • Dla osób spoza Krakowa z pojazdami niespełniającymi wymogów przewidziano okres przejściowy od 1 stycznia 2026 do 31 grudnia 2028 roku, z możliwością wjazdu po uiszczeniu opłaty.

Skąd bierze się dwutlenek azotu

Dwutlenek azotu powstaje przede wszystkim podczas spalania paliw. W Krakowie największym źródłem jest ruch drogowy. Według danych przytoczonych w materiałach miejskich transport odpowiada za około 78 proc. emisji NO₂ w mieście.

Różne opracowania podają nieco odmienne wartości: w zestawieniach dotyczących całego obszaru udział transportu drogowego mieści się w przedziale 75–85 proc., a szczegółowa analiza dla Krakowa wskazała wynik około 77,96 proc. Najbardziej odczuwalny jest on wzdłuż ruchliwych ciągów komunikacyjnych.

Co pokazały pomiary

Zarząd Transportu Publicznego przeprowadził monitoring stężeń dwutlenku azotu w 46 lokalizacjach w Krakowie. Pomiary trwały od 20 października do 16 listopada 2025 roku.

We wszystkich badanych punktach stężenie NO₂ przekraczało wartość zalecaną przez Światową Organizację Zdrowia, wynoszącą 10 µg/m³ w ujęciu średniorocznym. Wyniki te stanowią, zgodnie z przekazem miasta, podstawę do wprowadzenia strefy.

Ile do zanieczyszczenia dokłada transport

Analizy wykorzystane przy przygotowaniu SCT wskazują, że transport samochodowy zwiększa średnioroczne stężenie dwutlenku azotu w Krakowie średnio o około 16,41 µg/m³.

Wpływ ten różni się w zależności od miejsca. Wzdłuż poszczególnych korytarzy transportowych wynosi od 0,31 do 24,26 µg/m³, co oznacza, że na najbardziej obciążonych trasach skala problemu jest znacznie większa.

Co zmienia Strefa Czystego Transportu

SCT obowiązuje w Krakowie od 1 stycznia 2026 roku. Obejmuje około 60 proc. powierzchni miasta, w przybliżeniu obszar wewnątrz IV obwodnicy. Wjazd do strefy zależy od tego, czy pojazd spełnia określone normy emisji spalin lub kryteria dotyczące roku produkcji.

Wymagania różnią się w zależności od rodzaju pojazdu i silnika, co pokazuje poniższe zestawienie.

Rodzaj pojazdu Silnik benzynowy Silnik Diesla
Samochody osobowe i dostawcze Co najmniej Euro 4 albo rocznik 2005 lub nowszy Co najmniej Euro 6 albo rocznik 2014 lub nowszy
Pojazdy o masie powyżej 3,5 t Co najmniej Euro 4 albo rocznik 2005 lub nowszy Co najmniej Euro 6 albo rocznik 2012 lub nowszy

Kogo dotyczą ograniczenia

Przepisy dotyczą kierowców poruszających się po obszarze SCT pojazdami, które nie spełniają wymaganych norm. Zasady obejmują zarówno mieszkańców Krakowa, jak i osoby przyjeżdżające do miasta spoza niego.

Dla części właścicieli pojazdów przewidziano zwolnienia. Dotyczy to między innymi pojazdów dowożących pacjentów do placówek medycznych znajdujących się w strefie, pod warunkiem wcześniejszego zgłoszenia pojazdu i wskazania placówki.

Okres przejściowy i opłaty

Dla osób spoza Krakowa, które korzystają z pojazdów niespełniających wymogów SCT i nie mają prawa do zwolnienia, przewidziano okres przejściowy trwający od 1 stycznia 2026 do 31 grudnia 2028 roku. W tym czasie możliwy jest wjazd do strefy po uiszczeniu opłaty.

W 2026 roku opłata za dwie godziny z rzędu pozwala poruszać się po SCT do końca danego dnia, czyli do godziny 23:59.

Ważne: Osoby spoza Krakowa z pojazdami niespełniającymi norm SCT mogą wjechać do strefy w okresie przejściowym po uiszczeniu opłaty. Opłata za dwie godziny z rzędu w 2026 roku obejmuje poruszanie się po SCT do końca danego dnia, do godz. 23:59.

Najczęściej zadawane pytania

Od kiedy obowiązuje Strefa Czystego Transportu w Krakowie?

SCT działa od 1 stycznia 2026 roku. Obejmuje około 60 proc. powierzchni miasta, w przybliżeniu obszar wewnątrz IV obwodnicy, a wjazd do strefy jest uzależniony od spełnienia norm Euro lub kryteriów roku produkcji pojazdu.

Czy osoby spoza Krakowa muszą płacić za wjazd do strefy?

Dla osób spoza Krakowa, których pojazdy nie spełniają wymogów i które nie mają prawa do zwolnienia, przewidziano okres przejściowy od 1 stycznia 2026 do 31 grudnia 2028 roku. Wjazd w tym czasie jest możliwy po uiszczeniu opłaty.

Czy przewidziano zwolnienia z ograniczeń?

Tak, dla części właścicieli pojazdów przewidziano zwolnienia. Dotyczy to między innymi pojazdów dowożących pacjentów do placówek medycznych w strefie, po wcześniejszym zgłoszeniu pojazdu i wskazaniu placówki.

Najważniejsze fakty

  • Pomiary w 46 punktach Krakowa wykazały przekroczenia zalecenia WHO dla dwutlenku azotu we wszystkich lokalizacjach.
  • Transport samochodowy ma główny udział w emisji NO₂ w mieście, a Strefa Czystego Transportu działa od 1 stycznia 2026 roku.
  • Zasady wjazdu zależą od normy Euro i roku produkcji pojazdu, a okres przejściowy dla osób spoza Krakowa trwa do końca 2028 roku.

Na podstawie informacji: krakow.pl